Schoonheid en Troost

Magnetisch was het schilderij van Agnes Martin. Ik zag het op een Biënnale in Venetië. Het was vierkant, 60 x 60 inches, op canvas met acryl en grafiet. Na de vele schilderijen die ik daar zag van Julian Freud, trof dit schilderij van Martin me; het straalde mysterieus. Het was volkomen abstract, een segment dat niet mijn grootste belangstelling heeft. Het droeg de niet abstracte titel; Love and Goodness. Het schilderij had een zodanig impact dat ik alles wat ik kon vinden over Agnes Martin opgezocht. Inplaats van met een boek over de indrukwekkend, pasteuze naakten van Julian Freud, vetrok ik naar huis ik met boeken over werk van Agnes Martin. Zij bleek een beroemdheid te zijn, en was daarin zelf totaal niet geïnteresseerd. Ze werkte vele jaren van haar lange leven, in zelf verkozen eenzaamheid, in haar atelier in Taos in New Mexico.  “Ik schilder kalmte” zei ze in 1997 in een interview. “Als je stopt met nadenken en uitrust, stroomt er een beetje geluk in je hoofd”. In haar ‘Writings’ ontdek ik dat ze “The Zen Teaching of Huang Po”,  aanhaalt*. En dan kom ik thuis, begin ergens te begrijpen wat me zo raakt in haar werk. ” The paintings that Martin offered us are not pictures of any thing. They are cadences of light form and color. You can hear them with your eyes, they are silent sounds.” Ned Rifkin over Martin. Zij overleed in 2004 en werd 96 jaar. Het werk dat ik van haar zag zal ik nooit meer vergeten. Aandacht en concentratie; dáár in die regionen van de ‘mind’, woont schoonheid en troost voor alles. Een manier ook om toch te leven, wanneer er diepe gaten vallen in wat je voor zeker had gehouden. Wanneer gezondheid plotseling haar andere gezicht laat zien, het gezicht van ziek zijn en eindigheid. Het andere gezicht, even goed gekend als dat van gezondheid en oneindigheid. Dat wel.

Dit schilderij heet ‘With my back to the world’.

Maakt het eigelijk wel wat uit, waar precies, wij denken, dat de wereld is? Maakt het uit of wij proberen vanuit het diepst van ons hart, gezondheid, geluk, en vrede vast te houden? Het licht en ritme van vorm en kleur? Ja, ik denk dat het uitmaakt. Het geeft richting, troost en schoonheid, ook als we met onze rug naar de wereld staan.

*Writings/ Schriften, Agnes Martin? New York Early 60’s Cantz

*The Zen Teachings of Huang Po, On the transmission of Mind, vertaald door John Blofeld,Grove Press New York