Tekenen

Tekenen is een groot plezier. Ik stel mijzelf daarbij geen al te hoge eisen. Het mag best hier en daar een beetje rammelen, waardoor het tekenen tamelijk gemakkelijk gaat. Het is voor mij gemakkelijker dan schilderen in olieverf, dat wordt al gauw wat zwaar. Voorlopig zal het vooral tekenen zijn. Het tekenen van alledaagse zaken, als stille, piepkleine verhaaltjes die in de blog naar buiten gaan.

Gisteravond keek ik naar Vogelparadijs, een prachtige documentaire over de tekenaar Peter Vos die in 2010 op 75 jarige leeftijd overleed. In Vrij Nederland, toen nog een heel grote en dikke krant, keek ik altijd vol bewondering, als eerste naar het leeuwtje dat hij tekende. Hij deed dit veertig jaar, elke week, zo begreep ik. Maar zo lang, veertig jaar, las ik Vrij Nederland niet. Peter Vos tekende een groot oeuvre bij elkaar, fascinerend mooi, fantasierijk en met een enorme variëteit aan onderwerpen. Elke foute lijn maakte dat de hele tekening opnieuw moest. Want corrigeren dát had hij zichzelf verboden. Hij tekende elke dag, uren en uren. Dezelfde tekening soms wel tien keer opnieuw. Iets wat ik me niet goed kan voorstellen. In het boek Metamorfosen is een hoofdstuk met tekeningen aan ‘De roof van Europa’ gewijd.* De oppergod Zeus ontvoert in de gedaante van een stier, de koningsdochter Europa. Dit thema, maar vooral de tekeningen benamen mij bijna de adem toen ik er goed naar keek.

Dit zijn puur politieke tekeningen geworden door de omstandigheden in ons Europa van vandaag.  Politiek had bepaald niet de belangstelling van Vos. Maar na de Brexit en met verkiezingen in Frankrijk over een week, zijn de tekeningen bijna griezelig. De roof van Europa. Gangbaar in klassieke verbeeldingen is, één prinses op de stier als symbool van eenheid. Titiaan, Rubens en vele andere klassieke schilders, schilderden dit thema. De kluwen van naakten op de stier bij Peter Vos is een nieuwe interpretatie en verwijst naar de Europese landen die, laten we zeggen; proberen om met elkaar enige balans te behouden. En laten we hopen dat dat blijft lukken, al ziet de kluwen van mensen er niet erg bemoedigend uit.

Peter Vos tekende ook duizenden vogels, zijn mussen zijn werkelijk kleine persoonlijkheden. Zijn beestenkwartet mag niet vergeten worden. De luistervink, de snotaap, maar vooral de schijtlijster vond ik prachtig. De vondst ‘schijtlijster’ rolt er bij mij soms nog weleens spontaan uit om zekere ergernis te verwoorden. Typisch een geval waar beeld en taal volkomen in elkaar  en in het collectief geheugen zijn opgegaan. En natuurlijk tekende hij ook vossen en vosjes.

Er is een serie pentekeningen ‘Vos aan het werk’, waarbij hij schrijft: “Mens durf te knoeien”. Ja, zo ver moet het komen: durf te knoeien, echt waar.

 

* Peter Vos Metamorfosen Uitgeverij THOTH, Bussum

De tekeningen zijn uit het boek Metamorfosen

Vogelparadijs documentaire:

http://www.uitzendinggemist.net/aflevering/390967/Het_Uur_Van_De_Wolf.html