Maandelijks archief: februari 2017

Downton Abbey in Oosterbeek

1950-1955.  Wij woonden nog maar kort in een nieuwgebouwde twee onder éénkapwoning, niet ver van de uiterwaarden aan de Rijn. Er was vanuit de kleine woonkamer een prachtig zicht op de Rijn en de spoorbrug  tussen Arnhem en Nijmegen. Wij waren met z’n vijven, mijn moeder, vader en mijn twee broertjes. Ik was de oudste en enig meisje. Het jongste, derde broertje was nog niet geboren. Het leven stond in een streng teken van rust, reinheid, regelmaat en ontzettend goed je best doen. Op straat speelden we kastie met kinderen uit de buurt en andere spelletjes in ruïnes van huizen die nog niet herbouwd waren. Op gezette tijden kwam tante Marie  uit Wehl op bezoek. Mijn vader haalde haar van de trein in Arnhem. Autorijden vond ik prachtig en hoewel ik bijna altijd wagenziek werd, mocht ik toch mee.

Tante Marie was een fenomeen. Ongetrouwd en oud. Ze droeg enorme hoeden, maar het meest indrukwekkend was wel haar cape van apenbont. Ik kon mijn ogen en handen er niet vanaf houden. Mijn kennis van haar levensgeschiedenis is brokkelig. Ze was een zus, ik denk, half zus, van mijn opa.  Zij was lange tijd in Engeland en Zwitserland, bij aristocratische families. Waarschijnlijk moest er een schuld ingelost worden. Er werd wel eens een baron van Pallandt genoemd in dit verband. Maar het fijne weet ik er niet van. Er is helaas ook niemand meer die ik hier nog naar vragen kan. Wat ik me goed herinner is dat zij altijd als kokkin en gezelschapsdame gewerkt heeft.

Kijkend naar Downton Abbey, stal vooral Beryl Patmore,  de drukdoende kokkin in de keuken, mijn hart. Tante Marie was ook zo klein, gedrongen, goedhartig en daadkrachtig.

Mijn tante Marie ging in 1924 voor het eerst naar Engeland. Haar moeder, mijn overgrootmoeder, gaf haar dit beeld van de heilige Theresia mee. Ik denk dat het een boodschap was recht uit het hart van mijn overgrootmoeder. Ik vermoed dat zij daar lang over had nagedacht. Onder de voet van het beeld staat in getypte tekst geplakt dat Mary  (!) dit beeld  meekreeg van haar moeder op 10-10-1924. In de voet van het beeld zit een relikwie van de heilige Theresia van Lisieux.

Deze Theresia heeft op mijn kast de mooiste plaats, pas daarnaast komen Boedha, Ganesha, Durga en Shiva. Tante Marie had geen rolkoffer toen Theresia in haar bagage meereisde. Dat moet nog flink sjouwen geweest zijn.

Met Boedha, Ganesha, Durga en Shiva ging het vijftig jaar later in de rolkoffer waarschijnlijk heel wat gemakkelijker. Zij rolden aan een pink met mij mee.

 

 

 

 

 

 

 

 

Geen sporen achterlaten

In Wapserveen bevindt zich het Internationaal Zen Centrum de Noorder Poort. Ik kom er graag  en steeds vaker om in de moestuin te werken. Dit laatste is sinds ik verhuisde naar Havelte. Tijdens een meditatieweek in de zomer schilderde ik de Noorder Poort moestuin in olieverf .

Er is een landschapskring die de ontwikkeling  van het 10 hectare grote terrein begeleidt. Vorige week was ik in een vergadering van de klankbordgroep. Composteren was het onderwerp dat gedegen was voorbereid en uitgezocht. Uitgangspunt, de algemene doelstelling is:

“Leaving no traces”, en als er dan toch voetstappen achterblijven, dan moet het een ecologisch, zo klein mogelijke voetstap zijn. 

Na de vergadering nog nagenietend van de deskundigheid en de efficiënte aanpak, stapte ik op weg naar huis nog even uit bij de Havelterberg. Het was vrijdag, grijs, regenachtig en februari.

Ik wandelde langs de Hunebedden een rondje over de Havelterberg. En steeds weer kom ik dan onder de indruk van de wél zichtbare sporen die daar nóg altijd zijn. 

Op het bord met educatieve aanwijzingen valt te lezen dat in 1942 werd begonnen met het aanleggen van een Duits vliegveld op 600 hectare heidegrond.

Op 24 maart 1945 werd het gebied door de Geallieerden gebombardeerd. Er vielen 2000 bommen. Nog altijd zijn er veel kraters in het landschap. Op mijn wandelingen telde ik er tot nu toe tenminste twintig, maar met dit tellen ben ik intussen opgehouden. Op mooie dagen is het hier heel druk met wandelaars, mountainbikes, gewone fietsers, honden, paarden en bij het Theehuis is geen parkeerplaats meer te vinden. Op de enorme stenen van de Hunebedden worden dan altijd wel spelende kinderen gefotografeerd en gefilmd. De aanblik van dezelfde plek is dan bijna feestelijk, surrealistisch.

Behoorlijk nat geworden stap ik weer in mijn auto. Op de hele berg kwam ik niemand tegen.  Onderweg naar huis komt er één zinnetje steeds weer terug in mijn gedachten: Leaving no traces…. 

Leaving no traces… 

Voor informatie over de Noorder Poort: http://zenleven.nl

 

 

Genade

een spitsmuisje

viel over de rand

van een zwembad,

zwom voor haar leven.

wist ze

van de hand die haar terugzette

op de rand,

van de genade  die ze kreeg?

Nieuws

Terwijl reeksen beelden

met verbijsterend nieuws

door onze geest dwalen,

gaan we op tijd naar bed.

Morgen is het weer vroeg dag.

 

Dwarskijken

De vraag en tevens de titel van het boek: Waar verzet jij je tegen?

Anton Corbijn, bekend fotograaf van beroemdheden en filmmaker, stelt 1 vraag waarop 101 toonaangevende wetenschappers, ondernemers en kunstenaars antwoord geven.

Het boek is pas vanmorgen door de brievenbus geschoven. Het paste. Het kon net door de sleuf. Als niet toonaangevende denker kijk ik het boek in en grabbel her en der wat zinnen van toonaangevende denkers bij elkaar. Zinnen die me aanspreken en die een echo naar eigen ervaringen veroorzaken. Het serieuze lezen vraagt meer tijd en komt later. Het fijne van dit boek is dat de 101 stukjes kort zijn.

Met de vraag; waar verzet jij je tegen, kom ik niet zo gemakkelijk weg. Want wat is er nou eigenlijk de moeite waard om je tegen te verzetten? Wat zijn konsekwenties als je je verzet? Kan verzet zich tegen jezelf, tegen het eigen belang keren?  En is verzet dan nog steeds de moeite waard? Voor antwoorden moet je behalve nadenken en in je hart te rade gaan ook willen dwarskijken. Ik las over de tirannie van de redelijkheid.

Dwarskijken

Veel weet ik niet over Punkers, ik heb er slechts een vaag beeld over en dacht dat de Punkers behalve exotisch uitgedost, veelal ook tegendraadse, dwarskijkers waren.  Floris Mansvelt Beck ziet de Punkbeweging heel anders: ” Als je me dan vraagt waar ik me tegen verzet, dan is het die morele zelfgenoegzaamheid die ingebakken zat in Punk. Het was rechtertje spelen, met je geweten als openbaar aanklager en je eigen waarheid als bewijs. En de aangeklaagde? Die moest zijn bek houden.” Floris M.B. is politiek filosoof en gepromoveerd op onderzoek naar integriteit en tolerantie. De gevaarlijkste,morele zelfgenoegzaamheid schrijft Floris M.B.  is die van het weldenkende, alleszins redelijke seculiere deel der natie.

“ U bent zelfgenoegzaam, noch moralistisch. U bent juist het toonbeeld van redelijkheid.” Thomas Hobbes zag het scherp: ieder mens is zo overtuigd van zijn eigen redelijkheid dat hij blind is voor de reden van de ander die zichzelf al net zo redelijk vindt.” Voor Hobbes was de oplossing simpel: een absoluut heerser sprak het machtswoord en bepaalde daarmee wat redelijk was en wat niet. Maar ja, dat was tegen het einde van de zestiende eeuw en volgens de theorie van het absolutisme. Of is deze dynamiek in het denken nu, in deze 21 ste eeuw nog steeds afhankelijk van het machtswoord?

Gisteren sprak ik een van mijn  buurvrouwen, zij is  84 jaar en was 11 jaar toen het einde van de tweede wereldoorlog inzicht kwam. Ze vertelde herinneringen en toen ik haar na enige tijd vroeg wat uit die tijd op haar het meeste indruk had gemaakt, begonnen haar ogen te stralen. “De bevrijding”, zei ze. ” De vreugde, de opluchting, het feest, van vrij zijn.”

Vrij van tirannie, ook vrij van de tirannie van die redelijkheid. Een machtswoord is dan nergens meer goed voor. Want wij zijn vrij, ook van de elkaar uitsluitende redelijkheden. En hierover is natuurlijk ook weer heel veel te zeggen.

Tenminste 100 antwoorden lezen op de vraag: ” waar verzet jij je tegen”, kan ik iedereen aanraden, want het geeft goede moed en inspiratie in Trumpiaanse tijden. Waar het lijkt alsof de afstand tussen de zestiende en eenentwintigste eeuw misschien wel helemaal niet zo groot is als wij dachten.