Overspronggedrag dat pijnlijk plat valt in een jijbak

Vorige week keek ik naar de Algemene Politieke Beschouwingen. Het beeld van de tweede kamer met de blauwe stoelen, de groene vloerbedekking, de aflopende helling die de leden van de kamer moeten nemen als ze naar de interruptiemicrofoon gaan, dat vind ik boeiend. De kalme bedding die kamervoorzitter Khadija Arib schept met haar aangename stem en de nauwelijks merkbare, maar toch speciale intonaties. De orde van de kamer die bepaalt hoe lang, in welke volgorde, door wie gesproken wordt en hoe interrupties behoren te verlopen. Dat alles is aangenaam voorspelbaar, terwijl ook de inhoudelijke boodschappen in  grote lijnen al duidelijk zijn. 

Ik wachtte op overspronggedrag.

Op een website voor hondenliefhebbers, http://doggo.nl  kwam ik een mooie omschrijving tegen: ‘Binnen de psychologie en biologie wordt overspronggedrag gedefinieerd als gedrag dat ontstaat vanuit een innerlijk conflict en dat geen direct verband lijkt te houden met de situatie waarin het mens of het dier zich bevindt. Het conflict heeft meestal betrekking op het gelijktijdig ervaren van twee tegenstrijdige impulsen, zoals tegelijk toenadering willen zoeken en willen vluchten. Omdat er niet aan allebei de impulsen kan worden toegegeven, wordt er vaak een derde, meer neutraal gedragssysteem geactiveerd. De energie die wordt opgewekt door het conflict zoekt als het ware een andere weg naar buiten en springt daarbij over naar gedrag dat niet echt relevant is voor de situatie. Het is in feite een soort uitlaatklep.’ De belangrijkste ontdekker van dit mechanisme is de Nederlandse etholoog Adriaan Kortlandt (1918-2009). Ter ere van hem staat in dierentuin Artis nog altijd het ‘oversprongbankje’, waarop hij vele uren heeft doorgebracht.’

Er gebeurde waar ik op wachtte. Wilders en Kuzu beiden uitermate gretig om elkaar te vloeren, maakten van die kleine, geagiteerde stapjes achter de microfoon,  zetten  meerdere keren de microfoon recht, die al recht stond en schoven aan hun papieren. Hun lichaamstaal werd ondersteund door een vloed van woorden, ogenschijnlijk vriendelijk en beheerst, maar in feite giftig en voor de situatie van Algemene Beschouwingen volstrekt irrelevant.  De een riep dat de ander moest oprotten en de ander riep vervolgens;’ rot jij zelf maar op.’ Kamervoorzitter Arib mengde zich niet in dit jijbakken. Dat is ook het advies op doggo.nl: niet ingrijpen bij overspronggedrag.

 

 

Een gedachte over “Overspronggedrag dat pijnlijk plat valt in een jijbak

  1. Jacqueline de Rond

    Grappig Threes, dat je het overspronggedrag uitlegt. Ooit noemde een collega van me het ‘stekelbaarsjesgedrag’. Als 2 stekelbaarsjes boos op elkaar zijn, vermijden ze de confrontatie en gaan in het zand happen. Ze gebruikte die vergelijking bij de uitleg van dwanggedrag: iets anders controleren, zoals het rechtzetten van de microfoon, controleren of de deur wel echt dicht zit. Er is dan op een ander gebied geen controle.

    Overigens: ik heb een betere link naar de mayakalender op mijn site geplaatst, mocht je geïnteresseerd zijn naar meer uitleg.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *