Maandelijks archief: januari 2019

Een weg van uitersten

_______________________________________

IJsbergen, beren en brekers

_______________________________________________________________

‘Het zee-ijs op de Noordpool dat wordt gevormd door bevriezing en groei is continu in beweging, gedreven door de wind aan de oppervlakte en oceaanstromingen onder het ijs. Door verandering in stormpatronen kwam het zomerijs in beweging, werd naar de Stille Oceaan getransporteerd en smolt direct in het warme water. Het was 2012, een nieuw kantelpunt voor het Arctische ijs.’ * 

De biografie die Bernice Notenboom schreef over de Noordpool; “Arctica” is adembenemend en schokkend en schitterend.

Toen ik las dat in de afgelopen twintig jaar 40 % van het ijs op de Noordpool is gesmolten, gingen mijn haren letterlijk overeind staan.

Het ijs, een dikke beschermende plak van 7 miljoen vierkante kilometer ( zo groot als de oppervlakte van Europa) stuurt de  zonnestralen terug naar de atmosfeer. 90% van de zonne-energie wordt teruggekaatst in de ruimte en reguleert de temperaturen van de hele planeet. Het is onze airconditioning.

Bernice Notenboom, Nederlands bekendste vrouwelijke  poolreiziger schrijft in “Arctica”, over haar expedities: ‘ Ik ben verslaafd geraakt aan dat overweldigende gevoel van isolatie, aan al die ontelbare schakeringen van wit en het besef van mijn eigen nietigheid.’ 

Ook tot mij is het besef van mijn eigen nietigheid weer eens diep doorgedrongen, in deze eerste helft januari. Ik ben dan wel niet fysiek op de Noordpool geweest, maar werd toch bevangen door de grootse, levendig beschreven beelden en door de feiten. De ophef die 250 mannenbroeders met hun Nashville Manifest veroorzaakten, kon ik zodoende wel bezien als een kleine, losgeraakte ijsberg, in de gigantische, massa’s van het smeltende poolijs. Maar toen ik langs een Drents dorpskerkje reed en daar de regenboogvlag zag wapperen, moest ik toch een paar tranen wegslikken. Een flink deel van dat ijsbergje bleek, juist zoals men altijd zegt over ijsbergen, onder water te zitten.

Het overweldigend gevoel van isolatie op de Noordpool en de ontelbare schakeringen in het wit, door Bernice beschreven, deed mij aan de Britten denken. Uren lang volgde ik op de BBC, de Brexit commentaren en de debatten in het Lagerhuis. Het was een fascinerend spektakel. Sprakeloos bleef ik tenslotte achter en zocht mijn toevlucht in het maken van een tekening.

       Voor Theresa May

 ‘May, …may everything, everything going to be alright’ **

__________________________________________________

______________________________________________________________________________

*Arctica , een biografie over de Noordpool.

door Bernice Notenboom en uitgegeven door Prometeus

____________________________________________________________

** Het beeld voor de tekening  heb ik geleend van Guido van der Werve. 

Vanaf 19 januari zijn in museum de Fundatie in Zwolle, vijftig Nederlandse kernkunstwerken te zien, gekozen uit werk van de laatste twintig jaar. 

De ijsbreker, het is een video, is een van de gekozen werken en op you tube gemakkelijk te vinden.

___________________________________________________________________________

 

 

 


H

Fris beginnen

_____________________

_______________________

 ‘Er is een begin en een begin dat niet begonnen is.

Vliegen met vleugels, dat is één ding,

vliegen zonder vleugels, dat is heel wat anders.

Niet lopen is gemakkelijk.

Lopen zonder sporen achter te laten is moeilijker.’  *

________________

In Genemuiden woonden vrienden, antikraak, achter een oude dijk bij het Zwartewater. Het was een verlaten woonhuis dat omringd werd door weilanden, bomen en lege stallen met schuren. Alles daar was tijdelijk, groot, oud en uit zijn voegen met een romantisch, weerbarstig randje. 

In een groepje zaten wij aan geïmproviseerde tafels, met grote potten thee.  Wij tekenden kaarten voor een spel. Het moest een kaartspel worden dat behulpzaam kan zijn bij zelfreflectie. Een lijst met woorden per thema hielp om associaties op gang te brengen. Het waren genoegelijke, stille, mooie middagen, waar iedereen vrij en intensief werkte aan het tekenen van een eigen kaartspel. Samen tekenen en schilderen geeft iets extra’s en wat dat precies is, dat is niet goed uit te leggen.

De resultaten waren verrassend, evenals de gesprekjes en de toelichtingen die hierbij volgden. Het spel daadwerkelijk spelen is er nooit van gekomen, want het kaartspel kwam niet af. Op nieuwjaarsdag dook ik inplaats van in de Drentse Hoofdvaart (moet er niet aan denken), in dit stukje verleden. Als lijntje naar het nieuwe jaar koos ik drie kaarten uit de tekenproductie van toen;  

________________________

                                                                 Vrede

 Uit de lange lijst met woorden voor associatie koos ik destijds:

eenvoud, moeiteloos, geen oordeel en vergeven.

______________________________

Moed 

  overgave, vertrouwen, offerbereidheid en in de bres springen.

_____________________________

Strijd

grens verleggen, waakzaam zijn, aangaan en strijdlustig.

________________________________

Confucius zegt:

‘Het geluk is daar waar alle beweging ophoudt.

Zij die niet kunnen ophouden,

rennen nog, zelfs wanneer ze zitten.

Als zien en horen met het innerlijk communiceren,

en de verstandelijke kennis naar buiten is verbannen,

komen de goden in je wonen,

zoveel te meer de mensen.

Dit heet de transformatie van de Tienduizend dingen.’  **

____________________________________________

 Een gelukkig jaar,

dat wens ik iedereen

en 

 Tienduizend getransformeerde dingen.

_____________________________________________________

*   TAO, de levende religie van China.

** TAO, de levende religie van China, door Kristofer Schipper 

Kristofer Schipper is hoogleraar sinologie aan de Leidse Universteit en aan de École Practique des Hautes Études in Parijs. Hij is ook Taoïstisch meester en beschrijft de geschiedenis van de Chinese leer.

Al lezend in het kleurrijke boek over de oudste religie van de wereld vond ik citaten voor deze blog. Hierbij moet ik bekennen dat ik het niet kon laten enkele zinnen een beetje naar mijn eigen bedoelingen te buigen, om de lading van de getekende kaarten een wat dieper laagje mee te geven.

____________________________________________________________________________